Uitgebreide berekening en de complexiteit van een zombillion in economie

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds meer in opkomst, vooral in discussies over de economische gevolgen van langdurige, structurele problemen in bedrijven en sectoren. Het beschrijft een situatie waarin een groot aantal bedrijven, ondanks pogingen tot herstel, feitelijk functioneren als ‘zombies’: ze genereren nauwelijks winst, hebben een hoge schuldenlast, maar worden kunstmatig in leven gehouden door lage rentetarieven en voortdurende overheidssteun. Deze situatie kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de allocatie van kapitaal en de algehele economische groei.

Het idee achter een zombillion is niet per se nieuw. Al decennia lang zien economen dat bedrijven die eigenlijk failliet zouden moeten gaan, door externe factoren toch kunnen overleven. De schaal van dit fenomeen, en de potentiële impact op de wereldeconomie, maakt de term echter recentelijk relevanter dan ooit. De lage rentevoeten na de financiële crisis van 2008 en de recente steunpakketten in reactie op de COVID-19 pandemie hebben deze trend verder versterkt. Dit heeft geleid tot een scenario waarin een aanzienlijk deel van de economie bestaat uit bedrijven die in een ideale situatie al lang gesaneerd zouden zijn.

De Oorzaken van het Zombillion-Fenomeen

Er zijn diverse factoren die bijdragen aan de opkomst van een zombillion. Een van de belangrijkste is het beleid van lage rentevoeten. Wanneer de kosten van lenen laag zijn, is het voor bedrijven gemakkelijker om hun schulden te herfinancieren en te blijven opereren, zelfs als hun onderliggende winstgevendheid zwak is. Dit creëert een perverse incentive: bedrijven worden beloond voor inefficiëntie en een gebrek aan innovatie. Een andere factor is de overheidssteun, zoals leningen, garanties en directe subsidies. Hoewel deze maatregelen bedoeld zijn om de economie te stabiliseren, kunnen ze ook bedrijven redden die op de lange termijn niet levensvatbaar zijn.

De Rol van Banken en Financiële Instellingen

Banken spelen een cruciale rol in het in stand houden van zombies. Omdat ze vaak terughoudend zijn om slechte leningen af te schrijven, blijven ze krediet verstrekken aan bedrijven die in feite niet kredietwaardig zijn. Dit wordt mede gedreven door de angst voor het realiseren van verliezen en de impact daarvan op hun eigen kapitaalpositie. De toezichthoudende autoriteiten dragen hier ook aan bij, doordat ze banken vaak gedwongen worden om slechte leningen ‘evergreen’ te houden, dat wil zeggen, te herfinancieren in plaats van af te schrijven. Dit creëert een kunstmatige schijn van stabiliteit en verbergt de onderliggende economische problemen.

Jaar	Aantal Zombiebedrijven (schatting, % van totaal)
2008	5%
2015	10%
2020	15%
2023	20%

Zoals de tabel aangeeft, is het percentage zombiebedrijven in de afgelopen decennia gestaag toegenomen. Deze trend is vooral zichtbaar in sectoren die structureel worden geconfronteerd met uitdagingen, zoals de detailhandel en de energiesector.

De Gevolgen voor de Economische Groei

De aanwezigheid van een zombillion heeft aanzienlijke negatieve gevolgen voor de economische groei. Ten eerste leidt het tot een inefficiënte allocatie van kapitaal. Kapitaal dat naar productieve bedrijven zou moeten gaan, wordt vastgehouden in bedrijven die niet in staat zijn om een bevredigend rendement op investeringen te genereren. Dit remt innovatie en vermindert de algehele productiviteit van de economie. Ten tweede onderdrukt het ook de groei van gezonde bedrijven. Zombiebedrijven concurreren met gezonde bedrijven, waardoor de prijzen worden gedrukt en de winstmarges worden verlaagd. Dit maakt het voor gezonde bedrijven moeilijker om te investeren en te groeien.

Impact op Productiviteit en Innovatie

De lagere productiviteit die gepaard gaat met het zombillion-fenomeen heeft een directe impact op de economische groei. Wanneer kapitaal en arbeid vastzitten in inefficiënte bedrijven, is er minder ruimte voor innovatie en productiviteitsverbeteringen. Dit kan leiden tot een langdurige periode van lage economische groei, ook wel ‘seculaire stagnatie’ genoemd. Daarnaast kan het zombillion-fenomeen ook leiden tot een afname van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling, doordat bedrijven zich meer richten op het overleven dan op het innoveren.

• Verminderde kapitaalallocatie naar productieve sectoren
• Lagere investeringen in onderzoek en ontwikkeling
• Onderdrukking van prijzen en winstmarges van gezonde bedrijven
• Verlaagde productiviteit en economische groei
• Verhoogde kans op financiële instabiliteit

Deze punten illustreren de complexiteit van de situatie. Het is niet eenvoudig om een zombillion aan te pakken, omdat het vaak gepaard gaat met pijnlijke maatregelen, zoals faillissementen en banenverlies. Toch is het noodzakelijk om deze problemen aan te pakken om de economische groei op de lange termijn te waarborgen.

De Rol van Overheidsbeleid en Regulering

Het overheidsbeleid speelt een cruciale rol in het creëren en in stand houden van een zombillion. In veel landen hebben overheden de afgelopen jaren een reeks maatregelen genomen om de economie te ondersteunen, zoals lage rentevoeten, belastingvoordelen en directe subsidies. Hoewel deze maatregelen bedoeld zijn om de economie te stabiliseren, hebben ze ook onbedoelde gevolgen gehad, zoals het in stand houden van bedrijven die failliet zouden moeten gaan. Het reguleringskader voor banken en financiële instellingen is ook van invloed. Strenge kapitaaleisen en regelgeving rondom afschrijvingen kunnen banken ontmoedigen om snel te handelen tegen slechte leningen.

Het Verbeteren van Het Faillissementsrecht

Een belangrijk onderdeel van het aanpakken van het zombillion-probleem is het verbeteren van het faillissementsrecht. Een efficiënt en effectief faillissementsrecht zorgt ervoor dat bedrijven die niet levensvatbaar zijn, snel en ordentelijk kunnen worden ontmanteld, waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe en gezondere bedrijven. Dit vereist een vereenvoudiging van de procedures, een vermindering van de kosten en een versterking van de positie van crediteuren. Door het faillissementsrecht te verbeteren, kan de overheid een signaal afgeven dat het niet langer bereid is om bedrijven kunstmatig in leven te houden.

1. Vereenvoudiging van de faillissementsprocedures
2. Vermindering van de kosten van faillissementen
3. Versterking van de positie van crediteuren
4. Bevordering van een snelle en ordentelijke ontmanteling van niet-levensvatbare bedrijven
5. Creëren van ruimte voor nieuwe en gezondere bedrijven

Deze stappen zijn essentieel voor het herstellen van de dynamiek in de economie.

Internationale Vergelijkingen en Best Practices

Het zombillion-fenomeen is niet beperkt tot één land of regio. Het is een wereldwijd probleem dat in verschillende mate in veel landen voorkomt. Verschillende landen hebben verschillende benaderingen gevolgd om dit probleem aan te pakken. Bijvoorbeeld, sommige landen hebben strengere regels voor het afschrijven van slechte leningen ingesteld, terwijl andere landen zich meer hebben gericht op het verbeteren van het faillissementsrecht. Het is belangrijk om te leren van de best practices in andere landen en deze toe te passen op de eigen situatie.

De Toekomst van het Zombillion en De Potentiële Gevolgen

De toekomst van het zombillion is onzeker, maar het is duidelijk dat het een aanzienlijk risico vormt voor de wereldeconomie. Als de trend van toenemend aantal zombiebedrijven aanhoudt, kan dit leiden tot een langdurige periode van lage economische groei en financiële instabiliteit. Het is daarom essentieel dat overheden en financiële instellingen proactief actie ondernemen om dit probleem aan te pakken. Dit vereist een combinatie van maatregelen, waaronder een strenger monetair beleid, een verbetering van het faillissementsrecht en een versterking van de toezicht op banken en financiële instellingen. Een langdurige situatie van een zombillion kan leiden tot een fundamentele herziening van de economische modellen en een verschuiving in de machtsverhoudingen.

De uitdaging ligt in het vinden van een evenwicht tussen het ondersteunen van de economie op korte termijn en het bevorderen van structurele hervormingen op lange termijn. Dit vereist politieke moed en een duidelijke visie op de toekomst van de economie. Het negeren van het zombillion-probleem zal uiteindelijk leiden tot aanzienlijk grotere economische problemen in de toekomst.